تعویض کمپارتمنت زانو به کمک پروتز اونی کندیلار

دکتر فرهاد مازوچیان- متخصص ارتوپدی، دانشیار- دانشگاه مونیخ، آلمان ،دوره فوق تخصصی جراحی مفصل ران و زانو، دانشگاه مونیخ، آلمان

 

هدف استفاده از پروتز اونی کندیلار درمان آسیبهای ایزوله کندیل داخلی یا خارجی زانو با حفظ حداکثر فیزیولوژی زانو می باشد. بدنبال پیشرفت در طراحی های پروتزها ، تکنیک های جراحی و همچنین تعریف دقیق اندیکاسیون های استفاده از پروتزهای اونی کندیلار، استفاده از این نوع پروتزها از جهاتی با توتال کندیلار ها قابل مقایسه است. تعبیه پروتزهای اونی کندیلار واضحا با آسیب های بافتی کمتری نسبت به پروتزهای توتال کندیلار همراه است که این خود ضمانتی بر آسیب کمتر به زانو و بدست آمدن عملکرد طبیعی تر زانو می باشد.
بدنبال تمایل استفاده از تکنیکهایی با کمترین آسیب در جراحی های ارتوپدی، این روش جراحی به خاطر تعبیه آسان پروتز با برشی کوچکی در کنار پتلا و عدم اورسیون آن محبوبیت زیادی پیدا کرده است. استفاده از این پروتزها مسلما با میزان کمتر خونریزی در حین عمل جراحی همراه بوده و موربیدیتی بعد از عمل جراحی را کاهش می دهد. مطالعات نشان داده اند که عوارض ناشی از تعبیه این نوع پروتزها بسیار نادر بوده در نتیجه بیمار نسبت به پروتزهای توتال هر چه سریعتر می تواند مراحل بازتوانی بعد از عمل را شروع کند. تنها عیب این روش اینست که بدلیل وجود بیماران کمتر، جراح تجربه کمتری نسبت به جراحی های پروتزهای توتال دارد و این خود ممکن است بر روی تبحر جراح روی این نوع عمل جراحی اثر سویی داشته باشد.

unicondylar-protesعکس۱٫ نمای شماتیک از اونی کندیلار پروتز

 

اندیکاسیون های استفاده از پروتزهای اونی کندیلار
انتخاب دقیق بیماران برای تعبیه پروتزهای اونی کندیلار بسیار اهمیت دارد. در این بیماران می بایست تنها یکی از کمپارتمان های داخلی یا خارجی زانوی آسیب دیده باشد و بقیه اجزای زانو سالم می باشد. همچنین سالم بودن هر دو رباط صلیبی برای تعبیه این نوع پروتزها ضروری است. این روش جراحی در استِو نکروز یا آسیب بزرگ استِوکندرال کمپارتمان فمورال نیز استفاده می شود.
نکته مهم دیگر در انتخاب بیماران برای استفاده از پروتز های اونی کندیلار مال الایمنت آنها است. این مال الایمنت می بایست در بیماران با واروس دفورمیتی کمتر از ۱۵ درجه و در والگوس دفورمیتی کمتر از ۲۰ درجه بوده باشد.
دفورمیتی اندام در بیماران تحت پروتز اونی کندیلار می بایست خفیف باشد بدین معنا که حداکثر فلکسیون کانترکشن ۲۰ درجه می بایست باشد زیرا با این نوع روش جراحی حتی با برداشتن استیوفیت ها نمی توان دفورمیتی های متوسط را اصلاح کرد.
در بیمارانی که کاندید این عمل هستند می بایست حتما فلکسیون تا ۱۱۰ درجه وجود داشته باشد زیرا این فلکسیون برای مداخلات در کندیل فمورال ضروری است.

موارد زیر کنترا اندیکاسیون این عمل جراحی هستند:
۱- آرتروپاتی های التهابی
۲- HTO قبلی با overcorrection
۳- سپسیس
۴- آسیبهای رباط های صلیبی
۵- سابلاکسیون داخلی یا خارجی (معمولا همراه با ACL Torn همراه است)
۶- دفورمیتی های شفت تیبیا یا فمور
۷- چسبندگی فلکسیون بیشتر از ۱۵ درجه
۸- دفورمیتی واروس بیشتر از ۱۵ درجه
۹- دفورمیتی والگوس بیشتر از ۲۰ درجه
۱۰- فلکسیون کمتر از ۱۱۰ درجه
استفاده از پروتزهای اونی کندیلار در موارد آرتریت پاتلوفمورال، جوانان با فعالیت زیاد، چاقی، کندروکلسینوز و آرتروپاتی های کریستالی هنوز کنتروورسی است.

پروتز اونی کندیلار داخلی
بیشتر برای بیماران با آرتروز کمپارتمان داخلی زانو که درد لوکالیزه داشته و در معاینه علامت one-finger-sign را دارند استفاده می شود. برای تعیین دقیق آرتروز کمپارتمان داخلی در عکس رادیوگرافی، می بایست زانو در حالت ۲۰ درجه فلکسیون با استرس والگوس قرارداشته باشد تا بتوان حداکثر فضای مفصلی در کمپارتمان داخلی را ارزیابی کرد. یکی از شروط مهم در استفاده از این نوع پروتز اینست که ناتوانی در ایجاد واروس در زانو ( واروس آرتروز) می بایست بصورت پاسیو قابل اصلاح بوده و همچنین عدم توانایی در اکستانسیون کامل زانو می بایست حداکثر ۱۵ درجه باشد.
تغییرات آرتروزی قابل مشاهده در حین عمل در قسمت تروکلیای فمور و یا سطح داخلی فاست پتلا هیچ گونه کنترااندیکاسیونی برای تعیبیه این نوع پروتزها نمی باشند.همچنین سن بیمار نیز هیچ گونه کنترا اندیکاسیونی در مورد این نوع پروتزها نیست. نکته آخر اینست که رویزیون این نوع پروتزها هم نسبتا آسان است.

external-compartment-replacementعکس۲٫ تعویض کمپارتمان داخلی زانو به کمک پروتز اونی کندیلار.(با اجازه ازbiomet)

پروتز اونی کندیلار خارجی
تعبیه این نوع پروتزها بسیار نادر در بیمارانی با آرتروز (استیو آرتریت) کمپارتمان خارجی زانو اتفاق می افتد. بر خلاف آرتروز کمپارتمان داخلی، آرتروز کمپارتمان خارجی بیشتر در سطح خلفی خارجی اتفاق می افتد لذا در رادیوگرافی معمولی میزان تخریب کمپارتمان خارجی قابل ارزیابی نیست و می بایست رادیوگرافی برای این منظور در حالت فلکسیون ۴۰ درجه زانو صورت گیرد.

external-compartmentعکس۳٫ تعویض کمپارتمان خارجی زانو به کمک پروتز اونی کندیلار.(با اجازه از biomet)

مقایسه بین روشهای جراحی
مقایسه پروتز اونی کندیلار با روش HTO

در مطالعه Broughton رضایت از روش جایگزینی اونی کندیلار ۷۶% در مقایسه با ۴۳% در گروه HTO بوده است. دامنه حرکت سرعت بهبود بیمار و میزان موربیدیتی بعد از عمل در بیشتر مطالعات انجام شده در پروتز اونی کندیلار به مراتب بهتر از HTO بوده است.

مقایسه پروتز اونی کندیلار با روش توتال
مطالعات قبلی نشان داده اند که تعبیه پروتز اونی کندیلار نسبت به تعویض کامل مفصل زانو از لحاظ درد ، استحکام زانو، بالا رفتن از پله ها و قیمت به مراتب بهتر بوده است.

تکنیک جراحی
در قدیم از روش Anterior Approach استفاده می گردید اما با مدنظر قرار دادن روشهایی با حداقل آسیب امروزه از برش کوچک بدون دیسلوکاسیون پتلا و آسیب فضای سوپراپتلا استفاده می شود.
تعیین بهترین الایمنت بین تیبیا و فمور هنوز کنتراورسی است. اصلاح بیش از حد سبب ساب لاکسیشن خواهد شد. لذا در حال حاضر بیشتر جراحان توصیه به Undercorrection محور مکانیکال به اندازه ۲-۳ درجه می کنند.
بصورت کلی آزاد سازی بافت نرم هنگام عمل جراحی کنترااندیکه است و اصلاح زاویه ها با برداشت استیوفیت ها قابل انجام است.

بعد از جراحی
حرکت زانو می تواند روز بعد از جراحی صورت گیرد. بیمار معمولا ۲-۳ روز بعد از جراحی می تواند مرخص گردد.

عوارض روش پروتز اونی کندیلار
بطور کلی عوارض این روش درمانی به دو گروه عوارض سریع و عوارض دیر تقسیم می شوند.

عوارض زودرس شامل موارد زیر هستند:
۱- عفونت
۲- شکستگی صفحه تیبیا (عکس ۴).

tibial-plateau-fractureعکس ۴٫ شکستگی صفحه تیبیا زمانی اتفاق می افتد که استرس زیاد در حین تعبیه سیمان روی صفحه تیبیا وارد شود.

عوارض دیررس:
۱- عفونت تاخیری به خصوص بدنبال انتقال از طریق خون
۲- دیسلوکاسیون پروتز به خصوص در کمپارتمنت خارجی (عکس ۵)

unicondylar-protes-dislocationعکس ۵٫ دیسلوکاسیون پرتز اونی کندیلار

 

اشتراک در تلگرام

0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

می خواهید در گفتگو ها شرکت کنید؟
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *