جراحی پیوند منیسک

دکتر سیدکاظم چابک –  متخصص ارتوپدی، فلوشیپ جراحی زانو، آرتروسکوپی و آسیب های ورزشی

 

منیسک ها بالشتک هایی به شکل «C» هستند که داخل زانو قرار گرفته اند و بافت آن ها شبیه بافت غضروف است. در صورتی که منیسک به شدت آسیب ببیند، به طوری که قابل ترمیم نباشد، بالاجبار باید بخشی یا گاهی تمام آن را از زانو خارج کنیم که متعاقب آن، زانو دچار درد و سائیدگی خواهد شد.
در افراد مسن راه درمان درد زانو و ساییدگی، تعویض مفصل زانو می باشد، اما افراد فعال و جوان تر از ۵۵ سال ممکن است امکان انجام عمل جراحی پیوند منیسک را جهت جلوگیری از سائیدگی و درد داشته باشند. جراحی پیوند منیسک ممکن است برای همه افراد سودمند نباشد. اگر زانوی فردی دچار سائیدگی شده باشد، پیوند منیسک ممکن است سودمند نباشد، ولی انجام این جراحی برای نامزدهای مناسب می تواند به طور قابل توجهی درد را بهبود بخشد.

آناتومی و فیزیولوژی منیسک
مفصل زانو از سه استخوان ران، ساق و کشکک به وجود آمده است که سطوح مفصلی و انتهایی آن ها که با غضروف پوشیده شده است، موجب حرکت روان مفصل و خم و راست کردن ساق می شود. دو قطعهء گوه ای شکل از جنس غضروف (منیسک ها) به عنوان جذب کنندهء نیرو بین دو انتهای استخوان و ران ( مفصل زانو) قرار دارند. در هر زانو دو منیسک وجود دارد یکی در قسمت داخلی سطح مفصلی و دیگری در قسمت خارجی سطح مفصلی. این منیسک ها وظایف دیگری از قبیل ثبات بخشیدن به مفصل، افزایش سطح تماس دو سطح مفصل و در نتیجه کم شدن فشار روی سطح مفصل، توزیع مناسب تر مایع مفصلی و متعاقب آن تغذیه مناسب غضروف مفصل را به عهده دارند.

meniscus-graftمنیسک داخلی و خارجی زانو

آماده سازی آلوگرافت
مینیسک سالم از افرادی که دچار مرگ مغزی شده اند برداشته می شود و طی فرآیندی از نظر جلوگیری از انتقال بیماری ها مورد بررسی های متعدد قرار می گیرد و از لحاظ عفونت نمونه برداری و کشت داده می شود و پس از اطمینان کامل از عدم وجود بیماری و عفونت منجمد می گردد و در دمای ۸۰- درجه سانتیگراد نگهداری شده و آماد ه استفاده می باشد که این بافت آماده شده را آلوگرافت می گویند.
با توجه به بررسی های انجام شده از شخص اهدا کنندهء منیسک و انجام آزمایش هایی به منظور بررسی بیماری ایدز، هپاتیت و بیماری های عفونی و نظارت مداوم سازمان های دارو و غذای هر کشور، استفاده از آلوگرافت منیسک تقریبا بدون خطر می باشد.

شرایط لازم برای پیوند منیسک
با توجه به گذشت چند دهه از پیوند منیسک، هنوز این عمل جراحی به طور شایع انجام نمی شود، که علت عمدهء آن محدود بودن افراد واجد شرایط برای گرفتن پیوند منیسک می باشد. شرایط لازم برای پیوند منیسک عبارتند از:
• سن کمتر از ۵۵ سال و فعال بودن فرد
• وجود درد در زانو هنگام فعالیت
• عدم وجود ساییدگی پیشرفته زانو
• ثبات کامل مفصل زانو از نظر رباط ها
• طبیعی بودن محورهای اندام تحتانی (عدم وجود انحراف زانو به شکل پرانتزی یا ضربدری)
• عدم چاقی مفرط (MBI کمتر از ۳۰)
• نداشتن محدودیت حرکت زانو
• نداشتن سابقه عفونت مفصل زانو که منجر به فیبروز در مفصل شده باشد
• ثبات روحی، روانی فرد و همکاری جهت انجام برنامه های توانبخشی بعد از عمل جراحی

روش جراحی
عمل جراحی پیوند منیسک معمولا به روش آرتروسکوپی در بیمارستان انجام می شود.
آرتروسکوپی زانو یکی از شایع ترین اعمال جراحی است که در آن از طریق یک شکاف کوچک، دوربین کوچکی به داخل زانو فرستاده شده و تصویر فضای داخل زانو در مانیتور نمایش داده می شود، ابزارهای جراحی مخصوص از طریق شکاف کوچک دیگری وارد زانو می شوند.
در عمل پیوند منیسک به دلیل حجم منیسک پیوندی که باید داخل مفصل کار گذاشته شود، شکاف ها کمی بزرگتر از آرتروسکوپی معمولی بوده و گا هی ممکن است، شکاف های متعدد ایجاد شود.

meniscus-surgeryتصویر آرتروسکوپی نشان دهنده پارگی منیسک

مشکلات ناشی از جراحی پیوند منیسک
در مجموع مشکلات جراحی منیسک چندان زیاد نیست، ولی شایع ترین این مشکلات عبارتند از:
• محدودیت حرکت زانو
• عدم ترمیم کامل منیسک پیوندی
• نیاز به جراحی مجدد
• پارگی مجدد منیسک پیوندی
مشکلات با شیوع کمتر عبارتند از:
خونریزی، عفونت و آسیب عروقی و عصبی ناحیه زانو
خطر انتقال عفونت از فرد اهدا کنندهء منیسک به فرد گیرنده کم است، اما در موارد اندکی مشاهده شده است.

توانبخشی پس از عمل پیوند منیسک
لازم است به مدت ۴ تا ۶ هفته از زانوبند استفاده شود و راه رفتن با استفاده از عصای زیر بغل باشد. فیزیوتراپی به منظور کاهش درد و تورم، پس از یک هفته آغاز می شود و تمرینات مخصوص جهت انعطاف پذیری و حرکت زانو و بازگرداندن قدرت ماهیچه تا ماه دوم ادامه می یابد، که همکاری بیمار در این مرحله ضروری است.

meniscus-surgery-1جراحی پیوند منیسک

بازگشت به زندگی روزانه
بازگشت به فعالیت های روزانه معمولا بعد از هفتهء سوم آغاز می شود، لیکن افرادی که دارای مشاغل با فعالیت فیزیکی زیاد می باشند، بعد از ۲ تا ۳ ماه می توانند به کار خود بازگردند و باید طی این مدت تحت تمرینات توانبخشی باشند.
بازگشت به کار و ورزش با توجه به نوع فعالیت باید با نظر پزشک جراح باشد، سرانجام فعالیت آزاد ورزشی و کاری معمولا ۶ تا ۱۲ ماه بعد از جراحی امکان پذیر است.

نتیجهء حاصل از عمل جراحی پیوند منیسک به عوامل زیر بستگی دارد:
• شرایط زانو در زمان جراحی (وجود یا عدم وجود ضایعات جانبی و ساییدگی)
• انتخاب دقیق و صحیح منیسک پیوندی از نظر اندازه (دقت در اندازه گیری)
• تکنیک جراحی انجام پیوند
• انجام برنامه های توانبخشی مناسب و کافی
در مطالعات مختلف بین ۲۰ تا ۵۰ درصد اعمال جراحی پیوند منیسک طی ۱۰ سال دچار مشکل شده اند و نیاز به عمل جراحی مجدد پیدا کرده اند. در مجموع نتایج پیوند مینیسک خارجی بهتر از پیوند منیسک داخلی می باشد.

نکته آخر
عمل جراحی پیوند منیسک گرچه می تواند سودمند باشد، اما برای هر بیماری نمی تواند گزینهء مناسبی باشد. در مورد بیمارانی که به طور دقیق و صحیح انتخاب شوند و بتوان منیسک با اندازه مناسب را بدست آورد، این پیوند می تواند به طور قابل توجهی برای بیمار مفید باشد.

اشتراک در تلگرام

3 پاسخ
  1. مجید محسن زاده says:

    با عرض سلام خدمت شما سرور و استاد گرانقدر،اگر خاطرتان باشد حضرت عالی قبلا در سال 81يکبار زانوی بنده رو جراحی کردید ولی متاسفانه باز دردم اوت کرده و چند رو ز پیش مجدد تحت عمل جراحی اتروسکوپي قرار گرفتم و همچنان درد دارم خواستم ببینم هزینه جراحی پیوند مينيسک کلا چقدر میشه که حضرت عالی رحمتش رو برام بکشید آخه زانو م داره دچار سائيدگي میشه .با تشکر فراوان

    پاسخ
  2. ابراهیم پورمهر says:

    باعرض سلام خدمت استاد گرانقدر حدود پنج ماه پیش بخشی از منیسک پا تخلیه کرده ام برای ترمیم یاپیوندلطفا ما را راهنمای نمایید

    پاسخ
  3. عليرضا says:

    سلام اقای دکتر خوب هستین من ١ سال پیش بخاطر پارگی رباط صلیبی و مینیسک عمل کردم و دو سوم مینیسک داخلیم تخلیه شده متاسفانه یه مقدار زانوم ساییدگی پیدا کرده سوال من از شما اینکه با این حساب که زانوم ساییدگی داره پیوند مینیسک کار موثری هست یا نه ؟ ممنون میشم پاسخ بدین

    پاسخ

ارسال یک پاسخ

می خواهید در گفتگو ها شرکت کنید؟
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *